Veliler İçin Çocuk Kulübü Rehberi: Kayıt, Ücret ve Haklar

Bu rehberde, çocuğunuzu okul bünyesindeki çocuk kulübüne kaydettirmeden önce bilmeniz gereken kayıt, ücret, devam, beslenme ve veli katılımı hükümlerini MEB Çocuk Kulüpleri Yönergesi'nin ilgili maddeleri ve ekleriyle özetliyoruz. Yönergenin düzenlemediği konularda bunu açıkça belirtiyoruz.

1. Çocuk Kulübü Nedir ve Ne Amaçla Açılır?

Çocuk kulübünün yönergedeki tanımı, hangi okullarda (anaokulu, ilkokul, ortaokul) açıldığı, kimlerin katıldığı, kulübü kimin yönettiği ve adı benzeyen özel kurumlardan (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı izinli özel çocuk kulübü, çocuk etkinlik ve oyun evi) farkı Çocuk kulübü nedir? sayfasında maddeleriyle anlatılır. Akademik etkinliklerin hangi onayla yapılacağı sık sorulan sorularda yer alır.

Okul öncesi katkı payı ile kulüp ücreti aynı şey değil

Resmî anaokulu ve ana sınıflarında okul öncesi eğitim için alınan aylık ücret (katkı payı) ile çocuk kulübü ücreti farklı kurallara bağlıdır:

Resmî kayıtlardan iki örnek: İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğü 2022-2023 için okul öncesi ücretlerinin taban ve tavanını ücret tespit komisyonu kararı ve Valilik oluruyla ilan etmiştir; Kamu Denetçiliği Kurumunun 2024/11304 sayılı kararında Denizli'de bir ilçe komisyonunun beslenme verilen anaokulları için aylık 1000 TL, verilmeyenler için 500 TL katkı payı belirlediği yazılıdır. Çocuk kulübü ücreti için il ya da ilçe düzeyinde böyle bir tarife bulamadık. Bir okulun duyurusunda iki tutar birlikte geçiyorsa hangisinin katkı payı, hangisinin kulüp ücreti olduğunu ayrı ayrı sorun.

2. Kayıt Nasıl Yapılır?

Açılması planlanan kulüpler kayıt döneminde velilere duyurulur (Madde 5(3)). Kulüp kayıtları eğitim ve öğretim yılı kayıtlarıyla birlikte başlar ve yıl boyunca devam eder (Madde 8(1)). Yönergenin EK-4'ü "Çocuk Kulübü Başvuru Formu"dur: formu başvuran veli doldurur ve çocukların kulübe alınmasında bu bilgiler esas alınır. Madde 5(4) bu formu ve EK-5 Acil Durumlarda Başvurulacak Kişiler Formu'nu, kulüp kurulamayan okullardan okul öncesi eğitim kurumundaki bir kulübe gelen çocuklar için ayrıca sayar. Başvurunun hangi tarihte ve nasıl alınacağını okul yönetiminden öğrenin. Formun ve EK-2 sözleşmesinin alan alan nasıl doldurulduğu sözleşme ve kayıt formu sayfasında anlatılır.

1. Kulübün duyurusunu ve kayıt tarihlerini okul yönetiminden öğrenin.
2. Okulun istediği başvuru formunu doldurup imzalayın.
3. Kaydınız yapıldığında EK-2 Çocuk Kulübü Sözleşmesi'ni imzalayın (Madde 9(3)).
4. Ücreti her ay peşin olarak okul-aile birliği hesabı altındaki çocuk kulübü alt hesabına yatırın ve dekontu kulüp yönetimine teslim edin (Madde 14(2)). Dekont açıklamasına ne yazılacağını okula sorun.

3. Ücretler ve Ödeme Detayları

Madde 14 uyarınca resmî okullarda saatlik ücreti kulüp yönetim kurulu, gündüz öğretimi ders saati ücretinin 1/6–1/4 sınırları içinde belirler. Beslenme hizmeti verilen kulüplerde üst oran 1/3'e kadar artırılabilir. Özel okullarda ücreti okul yönetimi belirler.

• Ödeme Hesabı: Okul-aile birliği hesabı altındaki çocuk kulübü alt hesabını ve IBAN'ı okul idaresinden teyit edin.
• Dekont: Ücreti her ay peşin yatırın ve dekontu kulüp yönetimine teslim edin.
• Aylık Ücret: Fiili faaliyet günlerine göre hesaplanır; üst limitler aşılmadan dönem için ortalama aylık ücret belirlenebilir.
• Ödeme Takvimi: Okulun bildirdiği takvimi kontrol edin. Bir ay içinde ücret yatırılmazsa çocuk sonraki ay etkinliklere alınmaz ve kulüple ilişiği kesilir (Madde 14(3)).

Paranız Nereye Gidiyor?

Yönergeye göre kulüp gelirlerinin dağılımı kesin oranlara bağlıdır:

• %55'i öğretmen, usta öğretici ve koordinatör öğretmen için ortak havuza ayrılır; etkinlik saatlerine ve ödeme üst limitlerine göre paylaştırılır (Madde 16)
• %26'sı temel giderlere ayrılır; yönerge bunları materyal alımı, beslenme, SGK primi ve okulun diğer giderleri olarak tanımlar (madde 4(1)(g))
• %19'u kurul başkanı (%7), görevli müdür yardımcısı/üye öğretmen (%5), yardımcı personel (%4), yazışma/muhasebe (%2) ve denetime (%1) ayrılır

Kişisel ödeme üst limitleri ve artan tutarların temel giderlere aktarımı ayrıca kontrol edilir. Detaylı bilgi için ücret hesaplama sayfasındaki öğretmen payı bölümünü inceleyebilirsiniz.

4. Devamsızlık Durumu

Madde 10 devam, devamsızlık ve belirli iade durumlarını düzenler:

• Mazeretsiz Devamsızlık: Kesintisiz 20 gün devam etmeyen çocuğun kulüple ilişiği kesilir ve veli bilgilendirilir.
• Belirtilen Özürler: Yedi günden fazla sağlık raporuna dayalı hastalık, doğal afet veya anne, baba ya da kardeş ölümü gibi özürlerde devam edilmeyen günlerin ücreti sonraki aya sayılır; sonraki ay ödeme yoksa iade edilir.
• Hizmet Almadan Vazgeçme: Hiç hizmet almadan kayıttan vazgeçilirse aidat iade edilir.
• Resmî Tatiller: Madde 6 kapsamında faaliyet yapılmaz; aylık hesap ve onaylı dönem ortalamasını Madde 14(2) ile birlikte kontrol edin.

5. Beslenme

Yönerge beslenmeyi kulübün temel giderleri arasında sayar (Madde 4(1)(g)). Beslenme hizmeti verilen kulüplerde etkinlik saat ücretinin üst sınırı, ders saati ücretinin 1/4'ünden 1/3'üne kadar artırılabilir (Madde 14(1)). Kulübün temizlik ve beslenme işlerinde yardımcı personel görevlendirilir (Madde 13(1)(b)); kulüp gelirinin %4'ü temizlik, bakım ve beslenme işlerini yürüten personele ayrılır (Madde 16(1)(d)). Beslenme saati öğretmen/usta öğretici gözetiminde yapılır (Madde 7(3)).

Yönerge beslenme hizmeti verilen ve verilmeyen kulüpleri ayırır (Madde 14(1)); EK-6 Denetim Formu da kulüpte beslenme/yemek hizmeti verilip verilmediğini sorar. Yönergede kulüp ücretinden ayrı bir beslenme ücreti düzenlenmez. Kulübünüzde beslenme hizmeti olup olmadığını ve neleri kapsadığını kayıt sırasında okul yönetimine sorun.

6. Kulüpten Ayrılma

Kulüp isteğe bağlıdır; veliler çocuklarını kulübe kaydettirmeye zorlanamaz (Madde 5(7)). Yönerge ve EK-2 sözleşmesi ayrılma başvurusunun biçimini ve ayrıldıktan sonraki ayların ücretini ayrıca düzenlemez; kulüp yönetim kurulu, yönergeye aykırı olmamak kaydıyla sözleşmeye madde ekleyebilir (EK-2 notu). Bu yüzden imzaladığınız sözleşmeyi okuyun ve ayrılma usulünü okul yönetimine sorun. Ayrılma ve aidat iadesi için bir dilekçe örneği dilekçe örnekleri sayfasındadır. Yönergedeki hükümler şunlardır:

• Kayıt yaptırdığı hâlde hiç hizmet almadan kayıttan vazgeçen veliye ödediği aidat iade edilir (Madde 10(4)); EK-2 sözleşmesinde bu iade "talep hâlinde" diye yazılıdır.
• 7 günden fazla sağlık raporuna dayalı hastalık, doğal afet ya da anne, baba veya kardeş ölümü gibi özürlerle devam edilmeyen günlerin ücreti sonraki aya sayılır; sonraki ay ödeme yoksa veliye iade edilir (Madde 10(3)).
• Ücret her ay peşin ödenir (Madde 14(2)); bir ay içinde yatırılmazsa çocuk sonraki ay etkinliklere alınmaz ve kulüple ilişiği kesilir (Madde 14(3)).

7. Veli Katılımı ve Bilgilendirme

Yönerge ve EK-2 sözleşmesi velinin kulüple ilişkisini şöyle düzenler:

• Yönetim kurulunda veli: Çocuklarını kulübe kaydettirenler arasından okul yönetimince belirlenen bir veli yönetim kurulunda yer alır (Madde 11(1)).
• Size yapılacak bildirimler: Açılması planlanan kulüpler kayıt döneminde velilere duyurulur (Madde 5(3)); faaliyet yapılan gün sayısına göre hesaplanan aylık ücret veliye bildirilir (Madde 14(2)); kulübe devam etmeyen çocuğun durumu veliye ivedilikle bildirilir (Madde 10(2)).
• Etkinlik programı: Kulüp etkinlik programını yönetim kurulu hazırlatır ve onaylatır (Madde 11(2)(c)); öğretmen/usta öğretici ve koordinatör öğretmenin hazırladığı aylık/yıllık plan okul müdürlüğünce onaylandıktan sonra uygulanır (Madde 12(4)). Yönerge programın velilere nasıl duyurulacağını düzenlemez; programı ve bilgilendirme yöntemini okul yönetimine sorun.
• Velinin yükümlülükleri (EK-2): Yönetim kurulunca belirlenen etkinlik saatlerine uymak, çocuğun devamsızlığını kulüp yönetimine bildirmek, öğretmen/usta öğreticinin izni olmadan etkinlik sınıflarına girmemek ve kulüp yönetimi ile grup öğretmenlerinin düzenlediği toplantılara katılmak. Koordinatör öğretmen de kulüp kapsamındaki veli toplantılarına katılır (Madde 12(8)(c)).
• Sorun bildirme: Yönerge ayrı bir şikâyet usulü düzenlemez. Kulübü yönetim kurulu başkanı (okul müdürü) ile denetim yetkilileri aylık olarak denetler (Madde 18(1)); denetim yetkilileri il/ilçe millî eğitim müdürü, il millî eğitim müdür yardımcısı, il/ilçe şube müdürü ile il eğitim müfettişi ve müfettiş yardımcılarıdır (Madde 4(1)(h)). Sorunu önce okul yönetimine iletebilirsiniz.

8. Sık sorulan sorular

Ücret ödenmezse ne olacağı ve kulüp gelirinin nereye harcandığı 3. bölümde; devamsızlık, iade ve kulübün isteğe bağlı olması 4. ve 6. bölümlerde; bilgilendirme, denetim ve sorun bildirme 7. bölümde anlatılır. Aşağıda rehberin diğer bölümlerinde cevabı olmayan sorular yer alır.

Kulüp hangi günlerde ve saatlerde çalışır?

Günlük kulüp etkinlik saatini kulüp yönetimi belirler (Madde 14(2)); etkinlikler eğitim saatleri dışında yapılır (Madde 4(1)(c)). Kulüp etkinlik saati günlük 2 çalışma saatinden az, 6 çalışma saatinden çok olamaz ve etkinlikler en geç saat 18.30'da sona erdirilir (Madde 6(1)(c)). Madde 6, ilköğretim kurumlarında hafta sonu etkinliklerine de izin verir. Resmî tatillerde faaliyet yapılmadığı 4. bölümde yazılıdır.

Yaz tatilinde kulüp açılır mı?

Evet, yarıyıl ve yaz tatillerinde de çocuk kulübü açılabilir. Bu dönemlerde günlük 10 etkinlik saatine kadar kulüp faaliyeti yapılabilir (Madde 6(1)(c)). Yaz döneminde faaliyet gösteren kulüplerde koordinatör öğretmen, kulüp öğretmenleriyle birlikte ağustos ayı sonunda zümre toplantısı yapar (Madde 12(8)(d)); bütün zümre toplantıları ve tutanak şablonu görevlendirme rehberindedir. Kulüp etkinlik programını yönetim kurulu hazırlatır ve onaylatır (Madde 11(2)(c)); yaz kulübünün başlangıç ve bitiş tarihlerini okul yönetiminden öğrenin.

Servis imkânı var mı?

Yönergenin maddelerinde servis hizmetine ilişkin bir hüküm yoktur. Kulüp etkinlikleri eğitim saatleri dışında yapıldığı ve yukarıdaki saat sınırına bağlı olduğu için kulüp çıkışı okulun normal çıkış saatinden farklı olabilir. Okul servisinin kulüp çıkışını kapsayıp kapsamadığını ve kapsıyorsa ücretini okul yönetimine ve servis firmasına sorun.

Birden fazla kulübe kayıt olunabilir mi?

Yönerge bir çocuğun kaç etkinliğe katılabileceğini ayrıca düzenlemez. Kulüpte farklı alanlarda etkinlik yaptırılabilir; ancak bir alana ait etkinlik saati günlük iki etkinlik saatinden fazla olamaz (Madde 6(1)(ç)). Ücret etkinlik saati üzerinden belirlenir (Madde 14(1)); hangi etkinliklere hangi ücretle katılınabileceğini okul yönetimine sorun.

Kulüpte ödev yaptırılır mı?

Madde 7(2) akademik eğitim faaliyetlerini de kapsar: etkinlikler çocuğun yaş ve gelişim durumuna uygun biçimde il/ilçe millî eğitim müdürlüğü onayıyla yapılır ve bu izin yalnızca tatil dönemleriyle sınırlı değildir. Ödev desteğinin ya da başka bir akademik etkinliğin onaylı programda yer alıp almadığını okul yönetimine sorun.

Kardeş indirimi var mı?

Madde 6(1)(a) uyarınca aynı kulüpte birden çok çocuğu bulunan velilerin diğer çocukları için ücret, belirlenen kulüp ücretinin yarısını aşamaz; tutarı yönetim kurulu belirler. Kayıt sırasında ücret kararını isteyin. Ücret alınmayan çocuklar ve indirimli katılım için indirim ve ücretsiz katılım rehberine bakın.

Dışarıdan öğretmen gelebilir mi?

Evet. Kulüpte öğretmenlerin yanı sıra usta öğretici de görevlendirilebilir: usta öğretici, sertifikaya sahip en az lise mezunu öğreticidir ve koordinatör öğretmenin rehberliğinde çalışır (Madde 4(1)(ğ), 12(2)). Görevlendirmeyi kulüp yönetim kurulu yapar ve ilgili alandan mezun olanlara öncelik tanır (Madde 12(1)). Seçim sırası ve koordinatör kuralları için görevlendirme rehberine bakın.

Sınıf öğretmeni kendi sınıfına kulüp yapabilir mi?

Yönergede sınıf öğretmeninin kendi sınıfındaki çocuklara kulüp etkinliği yaptırmasını yasaklayan ya da ayrıca düzenleyen bir hüküm yoktur. Okul yöneticileri kulüp öğretmeni olarak görevlendirilemez (Madde 12(1)). Yeterli başvuru varsa çocuklar seviyelerine uygun yaş/sınıf düzeylerine göre etkinliklere alınır; farklı yaş gruplarındaki ya da sınıf düzeylerindeki çocuklar yalnızca zorunlu hâllerde bir arada etkinliğe alınabilir (Madde 6(1)(b)).

Kulüp saatlerinde çocuğuma bir şey olursa sorumluluk kimde?

Kulüpte görevlendirilen usta öğretici/öğretmen ve koordinatör öğretmen, kulüp etkinlikleri sırasında mevzuata uygun olarak nöbet görevini yerine getirir (Madde 12(5)). 5. bölümdeki beslenme saati gibi, okul öncesi eğitim kurumlarında üç saatten fazla etkinlik yapılan kulüplerdeki dinlenme saatleri de öğretmen/usta öğretici gözetiminde yapılır (Madde 7(3)). Kulüp hizmetlerinde görev alan her kademedeki personel görevlerini zamanında ve etkin olarak yerine getirmekle yükümlüdür (Madde 19). Kaza ya da hastalık durumunda izlenecek usulü okul yönetimine sorun ve kayıt sırasında güncel iletişim bilgilerinizi bildirin.

Çocuğum kulübe alışamazsa ne yapmalıyım?

Öğretmenle iletişimde kalarak durumu takip edin. Kulüp isteğe bağlı olduğu için uyum sağlanamıyorsa çocuğunuzu zorlamadan kulüpten alabilirsiniz. Ücret durumunu okul yönetimiyle konuşun: hiç hizmet almadan vazgeçmede iade ve kesintisiz devamsızlıkta ilişik kesilmesi 4. bölümde, ayrılma usulü 6. bölümde anlatılır.

Kimler için?

• Çocuğunu kulübe kaydetmeyi düşünen veliler
• Ücret ve sözleşme maddelerini karşılaştırmak isteyen aileler
• Toplantı öncesi soru hazırlığı yapmak isteyen veli temsilcileri

Kaynaklar

• MEB Çocuk Kulüpleri Yönergesi
• MEB Çocuk Kulüpleri Yönergesi ekleri — EK-2, EK-4, EK-5, EK-6 (ZIP, Word belgesi)
• Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr, PDF) — madde 4(1)(ff) ve geçici madde 32
• İstanbul İl MEM — Okul öncesi eğitim kurumlarında 2022-2023 öğretim yılı ücretleri
• Kamu Denetçiliği Kurumu Kararlar Bilgi Bankası — başvuru no 2024/5164
• Sayıştay, MEB 2018 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu (Bulgu 1, Ana Okulları Hesabı)